Beth mae eich polisi ymddygiad yn ei gyfleu am blant?

Yn aml, caiff polisïau ymddygiad eu trin fel dogfennau gweithredol: lle i nodi rheolau, sancsiynau a chanlyniadau. Ac eto, mae dadansoddiad sy’n dod i’r amlwg gan y Sefydliad Polisi Addysg yn awgrymu y gallant chwarae rôl llawer ehangach wrth lunio diwylliant ysgol, cynhwysiant a mynediad dysgwyr at addysg.

Mewn astudiaeth o 45 o ysgolion uwchradd ar draws Hackney, Lewisham a Tower Hamlets, canfu ymchwilwyr fod ysgolion â chyfraddau is o wahardd, ataliadau ac absenoldeb yn fwy tebygol o gynnwys dulliau adferol, sy’n ymwybodol o drawma ac sy’n canolbwyntio ar ddysgwyr bregus yn eu polisïau ymddygiad ysgrifenedig. Roedd ysgolion â chyfraddau uwch o wahardd yn fwy tebygol o ddisgrifio llwybrau dwysáu llymach ar gyfer materion cymharol fân megis gwisg ysgol, offer neu gnoi gwm.

Roedd y systemau ymddygiad eu hunain yn aml yn weddol debyg. Roedd y rhan fwyaf o ysgolion yn defnyddio symud disgyblion allan o’r dosbarth, gwahardd mewnol, gwobrau, a staff ymddygiad neu gynhwysiant arbenigol. Cafwyd y gwahaniaethau mwyaf arwyddocaol yn elfennau perthynol, bugeiliol a chyd-destunol y polisi: sut roedd ysgolion yn cyfeirio at ymarfer adferol, dulliau sy’n ymwybodol o drawma, addasiadau AAA, cymorth i ddysgwyr bregus, atgyweirio niwed ac ailadeiladu perthnasoedd.

Mae’r gwahaniaeth hwn yn bwysig oherwydd bod llawer o bolisïau ymddygiad yn darllen yn weddol debyg. Maent yn disgrifio disgwyliadau, systemau, canlyniadau a llwybrau dwysáu. Yr hyn sy’n aml yn llai clir yw sut y caiff y disgwyliadau hynny eu rhoi ar waith yn ymarferol, yn enwedig i ddysgwyr sy’n gweld hunanreoleiddio, cyfathrebu, sylw, cof neu ddealltwriaeth gymdeithasol yn fwy anodd.

Gall polisi egluro beth y disgwylir i ddisgyblion ei wneud, ond mae ysgolion hefyd angen eglurder ynghylch sut y bydd oedolion yn eu cefnogi i wneud hynny. Sut y caiff disgwyliadau eu haddysgu? Sut y bydd trefnau’n lleihau ansicrwydd a llwyth gwybyddol? Pa iaith y bydd oedolion yn ei defnyddio pan fydd ymddygiad yn methu cyrraedd y safon? Sut y caiff addasiadau rhesymol eu nodi a’u rhoi ar waith? Pa sgiliau amgen a gaiff eu haddysgu fel bod gan ddisgyblion ddewis diogel a llwyddiannus yn lle’r ymddygiad y mae oedolion yn ceisio ei leihau?

Mae’r manylion hyn yn siapio profiad y polisi.

Gall dwy ysgol ddefnyddio llawer o’r un systemau ond creu amodau gwahanol iawn i ddysgwyr. Mae’r effaith yn dibynnu ar ba mor gyflym y mae ymatebion yn dwysáu, faint o gyd-destun a ystyrir, a oes cymorth ar gael cyn i anawsterau droi’n argyfyngau, ac a oes gan oedolion ddealltwriaeth gyffredin o sut olwg sydd ar weithredu sy’n emosiynol ddiogel.

Yn Navigate Education, credwn fod polisi ymddygiad cryf yn dechrau gyda mynediad. Mae angen i ddysgwyr gael mynediad at ddisgwyliadau clir, trefnau rhagweladwy, iaith gefnogol gan oedolion, a’r sgiliau sydd eu hangen i gyrraedd y safonau a ofynnir ganddynt. Mae tegwch yn golygu cydnabod y gall y nod terfynol fod yn gyffredin, ond y bydd y sgaffaldwaith sydd ei angen i’w gyrraedd yn amrywio.

I rai dysgwyr, gall cyfarwyddyd syml fod yn ddigon. Efallai y bydd eraill angen i’r disgwyliad gael ei rannu’n gamau, ei fodelu, ei ailymarfer neu ei gefnogi drwy giw gweledol, micro-drefn neu addasiad wedi’i gynllunio’n ofalus. Nid yw hyn yn gostwng safonau. Mae’n cynyddu mynediad atynt.

Mae strwythurau sy’n emosiynol ddiogel yn arbennig o bwysig oherwydd bod gallu gwybyddol yn lleihau pan fydd dysgwyr yn teimlo dan fygythiad, mewn cywilydd, wedi’u llethu neu’n ansicr. Gall polisi sy’n dibynnu’n drwm ar ddwysáu cyflym, cywiro geiriol dro ar ôl tro neu her gyhoeddus gynyddu’n anfwriadol yr union ddadreoleiddio y mae’n ceisio mynd i’r afael ag ef. Mae trefnau clir, sgriptiau cyson ac ymatebion rhagweladwy yn lleihau llwyth gwybyddol ac yn helpu oedolion a dysgwyr i wybod beth sy’n digwydd nesaf.

Mae’r iaith a ddefnyddir wrth gywiro yn bwysig hefyd. Gellir mynd i’r afael ag ymddygiad yn glir heb ddefnyddio cywilydd fel offeryn. Dylai iaith oedolion gyfleu bod y disgwyliad yn parhau’n bwysig, y gall fod angen atgyweirio niwed, a bod y dysgwr yn dal yn gallu llwyddo. Mae hyn yn helpu i ddiogelu urddas wrth gynnal atebolrwydd.

Dylai sgiliau amgen hefyd fod wrth galon polisi ymddygiad. Nid yw’n ddigon dweud wrth ddysgwr am roi’r gorau i alw allan, gadael yr ystafell, gwrthod gwaith neu fynd yn ymosodol. Mae angen i ysgolion nodi beth mae’r ymddygiad hwnnw’n ei wneud dros y dysgwr ac addysgu ffordd fwy diogel a mwy llwyddiannus o gyfleu’r un angen. Gallai hynny gynnwys gofyn am help, gofyn am seibiant, goddef rhwystredigaeth, mynd i mewn i dasg, atgyweirio camgymeriad neu ddychwelyd at ddysgu ar ôl anhawster.

Mae dadansoddiad y Sefydliad Polisi Addysg yn archwiliadol ac yn seiliedig ar sampl gymharol fach, felly nid yw’n profi bod math penodol o bolisi yn achosi’n uniongyrchol waharddiadau is neu bresenoldeb gwell. Fodd bynnag, mae’n cryfhau’r ddadl dros weld polisi ymddygiad fel rhan o seilwaith ehangach ysgol ar gyfer diogelu, presenoldeb, cynhwysiant a lles.

Mae polisi ymddygiad yn cyfleu’r hyn y mae ysgol yn ei gredu am blant, cyfrifoldeb a newid. Mae’n datgelu a yw ymddygiad yn cael ei ddeall fel rhywbeth i’w reoli’n unig, neu a yw dysgwyr yn cael eu cefnogi i ddeall disgwyliadau, adeiladu sgiliau, atgyweirio niwed ac aros yn gysylltiedig â’u haddysg.

Yn Navigate Education, credwn fod diogelwch emosiynol a safonau uchel yn perthyn gyda’i gilydd. Mae polisi ymddygiad diogel yn glir, yn rhagweladwy ac yn atebol. Mae’n diogelu urddas wrth gywiro, yn sicrhau bod addasiadau rhesymol ar gael, yn addysgu dysgwyr sut i gyrraedd disgwyliadau, ac yn darparu llwybr strwythuredig yn ôl i berthnasoedd a dysgu pan fydd pethau wedi mynd o’u lle.

Mae’r polisïau cryfaf yn creu cysondeb heb golli cyd-destun. Maent yn cyfuno ffiniau â pherthyn, canlyniadau ag atgyweirio, a disgwyliadau uchel â’r cymorth ymarferol sydd ei angen ar ddysgwyr i’w cyrraedd.

Felly, dylai polisi ymddygiad defnyddiol weithredu fel llawlyfr, nid fel map ffordd yn unig. Mae map ffordd yn dweud wrth bobl ble mae’r ysgol am fynd. Mae llawlyfr yn egluro sut i gyrraedd yno. Mae’n rhoi arweiniad ymarferol i oedolion ar iaith, trefnau, addasiadau, sgiliau amgen, adfer ac ailintegreiddio fel bod disgwyliadau’n cael eu gweithredu’n gyson ar draws ystafelloedd dosbarth, coridorau a bywyd ehangach yr ysgol.

Pan fydd polisi’n darparu’r lefel hon o eglurder, mae’n dod yn fwy na dogfen. Mae’n dod yn fframwaith cyffredin ar gyfer lleihau ansicrwydd, diogelu diogelwch emosiynol a chynyddu mynediad pob dysgwr at berthyn, cyfranogiad a llwyddiant.

Mae Navigate Education yn gweithio gydag ysgolion ac awdurdodau lleol i adolygu a chryfhau polisi ymddygiad, gan sicrhau bod disgwyliadau ysgrifenedig yn cael eu trosi’n ymarfer sy’n emosiynol ddiogel, yn deg ac yn gyson.

Darllenwch ddadansoddiad llawn y Sefydliad Polisi Addysg yma: https://epi.org.uk/publications-and-research/do-behaviour-policies-matter-exploratory-analysis/

I drafod eich polisi ymddygiad, anfonwch e-bost at Charlotte ar Charlotte@letusnavigate.com.