Pilsen y Bobl

Rwyf angen i chi ddychmygu tabled (y math paracetamol, nid iPad). Byddai gan y dabled hon, nad yw wedi’i darganfod eto, y gallu i leihau cyfradd gyffredinol iselder o fwy na hanner, alcoholiaeth o ddwy ran o dair, a hunanladdiad, defnydd o gyffuriau mewnwythiennol, a thrais domestig o dair rhan o bedair.

Pe bai tabled o’r fath yn bodoli, byddai llywodraethau’n deddfu ar ei chyfer, byddai meddygon yn ei rhagnodi, a byddai fferyllfeydd allan o stoc cyn amser cinio. Byddai’r penawdau’n bloeddio am y wyrth iachâd.

Ond dyma’r peth: nid oes tabled o’r fath yn bodoli. Yn lle hynny, gweithwyr proffesiynol — athrawon, gweithwyr cymdeithasol, cwnselwyr, arweinwyr — yw’r rhai sy’n gorfod ei “lyncu”. Maent yn camu i mewn i ystafelloedd dosbarth, canolfannau ieuenctid, ysbytai a chartrefi, gan amsugno canlyniadau cam-drin plant a phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod. Maent yn cerdded y rhaff dynn rhwng bod yn addysgwr ac yn rhiant. Maent yn chwarae rôl byffer, tarian, achubiaeth. Ac mae hynny’n anodd. Yn gymhleth. Yn aml yn anfaddeugar. Ac yn amlach na pheidio, yn cael ei geisio heb ddigon o ddysgu proffesiynol a gyda dibyniaeth gref ar eu profiad byw eu hunain.

Nid yw amddiffyn a chefnogi pobl ifanc sydd ag ymddygiadau heriol ac sy’n byw gyda thrawma yn fater o wasgu switsh. Mae’n golygu gweithio’n galed i ddeall stori rhywun arall tra’n dal gafael ar eich synnwyr eich hun o’ch hunaniaeth. Mae’n aml yn golygu gweithio mewn systemau sy’n clecian dan bwysau. Mae’n golygu gwybod bod y pwysau weithiau, er gwaethaf eich ymdrechion gorau, yn drymach nag y gall eich breichiau ei gynnal.

Dyma lle mae Navigate yn dod i mewn i’r stori. Nid fel pilsen wyrthiol, ond fel cwmpawd. Mae Navigate yn rhoi’r gallu i weithwyr proffesiynol wneud yr hyn na all unrhyw dabled ei wneud: creu perthnasoedd diogel, amgylcheddau rhagweladwy, ac adferiad hygyrch. Mae’n rhoi’r sgiliau i weithwyr proffesiynol greu diogelwch drwy lens cariad. Nid “braf eu cael” yn unig yw’r rhain. Ni ddylent fod wedi’u cyfyngu i un ystafell ddosbarth nac un swyddfa. Dylent ymledu i’r coridorau, adleisio yn y neuaddau, suo yn y ffreuturau, a chanu drwy’r clybiau chwaraeon.

Dyma sylfeini diogelwch ac adferiad. Y gwahaniaeth rhwng person ifanc yn dysgu goroesi trawma, a pherson ifanc yn dysgu ei brosesu. Blociau adeiladu cyfleoedd y dyfodol. Oherwydd nid pilsen yw’r wyrth go iawn — pobl ydyw. Yr amodau a grëwn o’u cwmpas, a’r offer sydd ganddynt i lywio.